Co to jest
Gdy przesyłka dociera do granicy kraju w celu importu, przechodzi proces odprawy celnej. Odprawa może również nastąpić zdalnie, w tranzycie, w przypadku przesyłek o niskiej wartości. Nazywa się to odprawą ekspresową i ma miejsce, gdy list przewozowy lotniczy (AWB) oraz faktura handlowa spełniają wszystkie wymagania importowe. Na przykład AWB i faktura handlowa są kompletne i dokładne oraz wykazują, że przesyłka nie narusza żadnych przepisów importowych i nie wymaga dodatkowej kontroli z powodu takich czynników jak towary ograniczone lub zabronione.
Proces odprawy celnej zostanie szczegółowo wyjaśniony w następnej części, a poniżej znajduje się jego ogólny przegląd:
Funkcjonariusze celni nadzorują i kontrolują przesyłki wjeżdżające do kraju i wyjeżdżające z niego pod względem zgodności z przepisami, np. sprawdzając, czy dokumentacja jest prawidłowa, koszty są właściwie oszacowane, dostarczono wymagane licencje importowe, w przesyłce nie znajdują się towary zabronione itd. Może to obejmować szczegółową kontrolę, po której przesyłka zostaje zwolniona i przekazana przewoźnikowi do doręczenia, zatrzymana do dalszej kontroli albo całkowicie odrzucona.
Funkcjonariusze celni są zazwyczaj rygorystyczni w przestrzeganiu przepisów handlowych swojego kraju, dlatego ważne jest, aby urząd celny nie miał żadnego powodu do zatrzymania lub odrzucenia importu — tak, by odbiorca, jako importer wskazany w dokumentach (IOR), nie musiał ponosić konsekwencji problemów z importem.
Zrozumienie procesu odprawy celnej pomaga skutecznie spełniać wymagania, dzięki czemu przesyłki przechodzą przez urząd celny z minimalnymi opóźnieniami lub trudnościami.
Etapy odprawy celnej
Poniżej znajdują się ogólne etapy procesu odprawy celnej.
1. Kontrola dokumentów
Pierwszym etapem procesu odprawy celnej jest sprawdzenie przez funkcjonariusza celnego dokumentacji związanej z fakturą handlową (CI). Kontrola dokumentów jest najczęściej przeprowadzana elektronicznie i zdalnie, zanim towary jeszcze dotrą do granicy.
Dokumenty te obejmują prawie zawsze CI, BOL lub AWB oraz listę pakowania, jednak wymagania dokumentacyjne różnią się w zależności od kraju. Na przykład w Korei Południowej minimalny wymagany zestaw dokumentów jest następujący:
-
Konosament (BOL) lub list przewozowy lotniczy (AWB)
- Wypełniany przez nadawcę
-
- Wypełniana przez nadawcę
-
Listy pakowania
- Wypełniane przez nadawcę lub osobę pakującą towary
-
Ubezpieczenie morskie
- Zakupione przez nadawcę lub nabywcę
-
Zgłoszenie importowe
- Wypełniane przez nadawcę lub nabywcę
Oprócz minimalnych wymagań, w szczególnych przypadkach może być wymagana dodatkowa dokumentacja. Na przykład w większości krajów produkty rolne wymagają specjalnej dokumentacji lub licencji.
Ponieważ faktura handlowa jest zawsze wymagana, poniżej znajduje się przykład tego, jak może ona wyglądać:

Uwaga: brak dokumentacji najprawdopodobniej spowoduje zatrzymanie lub odrzucenie przesyłki do czasu dostarczenia niezbędnych dokumentów.
2. Obliczanie ceł, podatków i opłat
Po sprawdzeniu dokumentów importowych funkcjonariusze celni wymierzają odpowiednie cła, podatki i opłaty związane z importowanymi towarami. Wysokość tych należności zależy od klasyfikacji towarów według kodów Harmonized System (HS), obowiązującej w danym kraju metody obliczania cła, preferencyjnego pochodzenia towaru (lub jego braku), wartości towarów w odniesieniu do krajowych progów de minimis dla cła i podatków, oceny Incoterms i innych czynników.
Przy obliczaniu ceł, podatków i opłat importowych, czyli całkowitego Landed Cost importu, należy uwzględnić wiele czynników. Poniżej znajduje się przykładowe zestawienie Landed Cost dla importu do Panamy:

3. Ocena Incoterm
Uwaga: Delivered Duty Paid (DDP) i Delivered at Place (DAP) to Międzynarodowe Reguły Handlu (Incoterms) stosowane w globalnym handlu do określania, kto jest odpowiedzialny za zapłatę ceł i podatków.
Po obliczeniu ceł i podatków przez funkcjonariuszy celnych, przewoźnik i/lub agencja celna (broker) obciąża należnościami i podatkami wyznaczonego płatnika, zarejestrowany numer VAT (GB VAT, IOSS, AU, NZ itd.) lub numer konta przewoźnika — w zależności od zastosowanych Incoterms.
- Jeśli przesyłka jest oznaczona jako Delivered Duty Paid (DDP), cła i podatki zostały już uwzględnione. Ułatwia to odprawę celną, ponieważ pozwala naliczyć pełny Landed Cost przy Checkout i wybrać opcję rozliczenia przewoźnika obsługującą DDP. Przewoźnicy zazwyczaj nazywają tę opcję obciążenie nadawcy lub obciążenie strony trzeciej.
- Jeśli przesyłka jest oznaczona jako Delivered at Place (DAP), oznacza to, że cła i podatki nie zostały jeszcze opłacone. W takim przypadku przewoźnik zazwyczaj opłaca urzędowi celnemu naliczone cła i podatki z własnych środków, a następnie przed dostarczeniem paczki przedstawia klientowi rachunek za cła, podatki i obowiązujące opłaty przewoźnika. Zajmuje to więcej czasu i pogarsza doświadczenie klienta, ponieważ klient nie zawsze wie, że będzie musiał zapłacić więcej, aby otrzymać swoją paczkę.
Uwaga: ponieważ cła i podatki muszą zostać opłacone, zanim import zostanie zwolniony przez urząd celny (jeśli zdecydujesz się na wysyłkę DAP), warto dodatkowo sprawdzić, czy konkretny przewoźnik świadczy taką usługę dla kraju docelowego.
Uwaga: w przypadku firm zarejestrowanych do celów podatkowych, wysyłających przesyłki do krajów stosujących system podatkowy dla przesyłek o niskiej wartości, przesyłka jest zwykle oznaczana jako DAP, ponieważ sprzedawca sam odprowadza podatek do organu podatkowego danego kraju. Urząd celny nie zatrzymuje paczki, ponieważ widzi numer identyfikacji podatkowej i wie, że podatek zostanie zapłacony, mimo że przesyłka została wysłana jako DAP. Pozwala to również uniknąć opłat za obsługę płatności naliczanych przez przewoźnika.
Jak wspomniano powyżej, Incoterm może wpływać na opłaty naliczane od przesyłki. W kalkulacji Landed Cost z etapu 2 pozycja „Carrier Deferment Fee” (opłata za odroczenie płatności przewoźnika) to koszt naliczany przez niektórych przewoźników przy przesyłkach wysyłanych jako DDP.
4. Decyzja dotycząca przesyłki (odprawa, zatrzymanie lub odrzucenie)
Jeśli etapy od pierwszego do trzeciego zostaną zrealizowane bez problemów, urząd celny zwolni przesyłkę do doręczenia ostatecznemu odbiorcy.
Jak uniknąć opóźnień celnych
Aby uniknąć opóźnień celnych:
- Przestrzegaj wszystkich przepisów handlowych kraju docelowego.
- Wysyłaj paczki na warunkach DDP.
- Zarejestruj numer identyfikacji podatkowej w krajach stosujących systemy opodatkowania.
Czy proces odprawy celnej jest taki sam dla przesyłek osobistych (między osobami prywatnymi)?
Główną różnicą jest ewentualny limit zwolnienia dla przesyłek z prezentami (gift allowance), który różni się w zależności od kraju.
Czy proces odprawy celnej jest taki sam dla przesyłek między firmami (B2B)?
W przypadku przesyłek B2B firma-odbiorca może odzyskać VAT albo podczas odprawy celnej, albo przy rozliczaniu podatku dochodowego.
Czy cała odprawa celna odbywa się na granicy kraju importu?
Nie — odprawa przesyłek o niskiej wartości może odbywać się w tranzycie w ramach odprawy ekspresowej, o ile list przewozowy lotniczy i faktura handlowa spełniają wszystkie wymagania importowe.
Odprawa celna dla e-commerce
Poznaj proces odprawy celnej dotyczący zamówień międzynarodowych.
Jeśli eksportujesz towary do innego kraju lub sprzedajesz je tam, muszą one przejść proces odprawy celnej w kraju importu, zanim dotrą do miejsca ostatecznego przeznaczenia.
Niezależnie od tego, czy chodzi o wymaganą w danym kraju dokumentację, cła i podatki, czy ograniczenia dotyczące produktów, istnieje wiele czynników, które mogą powodować opóźnienia lub niespodzianki podczas odprawy celnej. Zapoznanie się z procesem odprawy celnej może więc pomóc, aby import przebiegał sprawniej, niż mógłby przebiegać bez tej wiedzy.